Độc đáo Lễ hội truyền thống Di tích Quốc gia Đình Ninh Xá và Di tích cấp tỉnh Chùa Yên Quang
Sáng ngày 02 tháng 4 (tức ngày 15 tháng Hai năm Bính Ngọ 2026) Ban tổ chức Lễ hội Tổ dân phố Ninh Xá long trọng tổ chức Khai mạc Lễ hội truyền thống di tích Quốc gia Đình Ninh Xá và di tích cấp tỉnh Chùa Yên Quang. Về dự chúc mừng lễ hội có đồng chí Bùi Hải Bằng, Bí thư Đảng uỷ; đồng chí Trần Văn Pha, Phó bí thư thường trực Đảng uỷ, chủ tịch HĐND phường; đồng chí Mạc Thị Huyền, Phó bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường; các đồng chí lãnh đạo HĐND-UBND, lãnh đạo các phòng, ban, ngành, đoàn thể, cơ quan, đơn vị, Nhân dân và du khách thập phương về dự.
Đình Ninh Xá, phường Bắc An Phụ, Thành phố Hải Phòng là di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia. Nơi đây thờ hai vị thành hoàng là Bố cái đại vương Phùng Hưng (761-802) và Ngô vương thiên tử Ngô Quyền (897-944). Đây ngôi đình cổ còn giữ được nguyên vẹn những giá trị kiến trúc và giá trị lịch sử quý báu của vùng đất “địa linh nhân kiệt”.
Đình Ninh Xá có kiến trúc theo kiểu chữ nhị gồm 5 gian đại bái và 3 gian hậu cung. Từ cổng đình vào là tam quan. Tại hậu cung có đặt khám cổ để thờ tượng của 2 vị thành hoàng làng. Với những giá trị vô cùng quý giá cả về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, ngày 23 tháng 1 năm 1997, Bộ Văn hóa – Thông tin đã ra quyết định số 141-QĐ/VH công nhận Đình Ninh Xá là di tích Lịch sử - Kiến trúc - Nghệ thuật cấp Quốc gia.
Việc thờ phụng hai vị vua tại đình làng Ninh Xá không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, tín ngưỡng mà còn là sự khẳng định ý chí tự lực tự cường. Trong tâm thức người dân Ninh Xá, hai vị Thành hoàng là những "vị thần hộ mệnh", bảo vệ xóm làng khỏi tai ương, mang lại mùa màng tươi tốt và cuộc sống bình an.
Trải qua thời gian, Đình Ninh Xá bị xuống cấp. Năm 2008, từ nguồn kinh phí hỗ trợ tu sửa cấp thiết của UBND huyện Kinh Môn cũ và tấm lòng hảo tâm công đức của nhân dân trong làng và người con quê hương trên mọi miền tổ quốc, Đình Ninh Xá đã được trùng tu tôn tạo lại khang trang như hiện nay.
Bên cạnh đình Ninh Xá là chùa Ninh Xá tên chữ là Yên Quang Tự. Ngôi chùa được khởi dựng vào khoảng thế kỷ XVI; trùng tu, tôn tạo vào thời Nguyễn, có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp. Vì địa thế thuận lợi của vùng đất này nên năm 938, Ngô Quyền đã chọn Ninh Xá làm căn cứ đánh quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ 3 (1288), vùng Ninh Xá được Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn chọn làm căn cứ đóng quân, phục kích địch khi chúng từ Vạn Kiếp rút chạy qua sông Kinh Thầy. Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, hiện nay ngôi chùa có kiến trúc chữ Đinh gồm 7 gian tiền đường và 3 gian thượng điện. Chùa Ninh Xá đón nhận bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh năm 2019.
Hằng năm, vào dịp từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 2 âm lịch, nhân dân Ninh Xá lại nô nức tổ chức lễ hội truyền thống tưởng nhớ Bố Cái đại vương Phùng Hưng và Ngô vương Ngô Quyền. Lễ chính được tổ chức vào ngày 15 tháng 2 âm lịch. Phần Lễ gồm các hoạt động Tế lễ cầu quốc thái dân an, Lễ rước. Phần hội là các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao và các trò chơi dân gian./.